STOSUNKI TRANSATLANTYCKIE. Relacje USA-UE a polskie interesy. Analizy, opinie, prognozy

W dniach 20-21 maja odbędzie się szczyt Sojuszu Północnoatlantyckiego w Chicago. Amerykańscy eksperci chętnie dyskutują na jego temat. Luke Coffey z Heritage Foundation poświęcił mu wystąpienie przed Kongresem USA. Jego zdaniem kluczowe tematy rozmów to Afganistan (kwestia wyjścia wojsk Sojuszu i utrzymania stabilnych rządów w tym kraju), ,,smart defense” (lepsza koordynacja wydatków w celu utrzymania sprawności w dobie kryzysu) oraz opracowanie nowych modeli partnerstwa z krajami spoza NATO.

16 kwietnia amerykańska firma Exxon Mobil ogłosiła w Moskwie podpisanie strategicznego porozumienia z rosyjską państwową firmą Rosneft, w ramach którego Exxon otrzyma dostęp do rosyjskich złóż ropy i gazu ziemnego. Z drugiej strony amerykański rynek gazu ziemnego i ropy naftowej zostanie, po raz pierwszy w historii, otwarty dla rosyjskich inwestycji, a firmy zależne od Rosneftu (w tym Neftegaz Holding America Ltd.) uzyskają mniejszościowe udziały w dwóch złożach łupkowych w zachodnim Teksasie i zachodniej Kanadzie oraz ponad tuzin pól gazowych i naftowych w Zatoce Meksykańskiej, obsługiwanych przez Exxon.

Szef Dowództwa Kosmicznych Sił Powietrznych USA Generał William L. Shelton poinformował, że najnowocześniejszy projekt będący pod jego opieką wykonuje swą misję w przestrzeni kosmicznej. Mowa o jednej z tajnych broni Waszyngtonu - samolocie kosmicznym X-37, którego potencjał może zagrozić strategiom bezpieczeństwa pozostałych potęg międzynarodowych. Generał odmawia podania dalszych informacji na ten temat. Nie poinformował na temat budżetu projektu ani ile samolotów tego typu jest w posiadaniu Stanów Zjednoczonych. Opinia publiczna wie jedynie o dwóch.

Jak podały niektóre serwisy internetowe na początku kwietnia blisko 200 amerykańskich Marines wylądowało w miejscowości Darwin, leżącej w środkowej części północnego wybrzeża Australii. Jest to pierwszy kontyngent amerykańskich żołnierzy, który wedle porozumienia z listopada zeszłego roku ma docelowo wynieść 2,5 tys. żołnierzy i stacjonować przez okres 6 miesięcy i uczestniczyć w manewrach i treningach razem z wojskiem australijskim.

Zarejestrowana podczas szczytu w Seulu wypowiedź prezydenta Obamy na temat „większej elastyczności” amerykańskiej polityki względem m.in. tarczy rakietowej i Rosji wywołała w USA szereg kontrowersji i głosów na temat przyszłych relacji amerykańsko-rosyjskich. John A. Boehner, speaker Izby Reprezentantów, w specjalnym liście do Baracka Obamy wyraził „zaniepokojenie” jego rozmową z Dimitrim Miedwiediewem. Zdaniem Boehnera amerykański program obronny jest niezwykle istotny dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych oraz partnerów z NATO i Bliskiego Wschodu. Dlatego też wypowiedzi Obamy potwierdzają wcześniejsze obawy o jednostronnych ustępstwach względem Rosji, które poważnie osłabią pozycję USA.